Marine automation engineer word je via een technische opleiding en praktijkervaring met besturingssystemen voor schepen. Elektrotechniek, mechatronica en technische informatica zijn mogelijke opleidingsrichtingen; het werk kan lopen van elektrotechnisch ontwerp en software voor programmable logic controllers (PLC’s) tot testen en inbedrijfstelling.
Wat doet een marine automation engineer?
Bij FMJ Marine Automation, onderdeel van FMJ Group in Papendrecht, maakt een project engineer van klantspecificaties een technisch ontwerp en bepaalt die de omvang van het project. De functie omvat het ontwerpen van elektrotechnische besturingssystemen, het schrijven en testen van PLC-software en het in bedrijf stellen van systemen, zowel in huis als op locatie.
Dat werk gebeurt niet alleen: de project engineer werkt samen met onder meer een tekenaar, projectleider, lead engineer en software engineers. Voor wie deze richting kiest, maakt de functie duidelijk dat kunnen programmeren maar één deel van het werk is. Ook een ontwerp kunnen uitwerken en een systeem werkend opleveren telt mee.
Welke technische vaardigheden heb je nodig voor maritieme automatisering?
Elektrische schema’s lezen, instrumentatie begrijpen en met meet- en regeltechniek werken vormen een basis voor het hardwaredeel. In een opleiding voor automatiseringsspecialisten komen die onderwerpen terug. Voor het softwaredeel gaat het om PLC-programma’s; afhankelijk van de functie werk je daarnaast met bijvoorbeeld schakelkasten, PLC-hardware en bekabeling.
Een concrete manier om die basis op te bouwen is de opleiding Technicus elektrotechniek en instrumentatie. Je leert er onder meer over elektrische circuits en meettechnieken, leest technische tekeningen en gebruikt testapparatuur om problemen op te lossen. Vergelijk die inhoud met de taken van een functie: bij de project engineer van FMJ komen hardwareontwerp en PLC-software samen, terwijl een andere rol sterker op één van beide kan liggen.
Welke opleiding heb je nodig om marine automation engineer te worden?
Er is niet één opleiding die voor iedere functie in scheepsautomatisering verplicht is. FMJ noemt elektrotechniek als vakgebied binnen de industrie, mechatronica en technische informatica als mogelijke richtingen op het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Op het hoger beroepsonderwijs (hbo) noemt FMJ elektrotechniek, technische informatica en Embedded Systems Engineering.
Je hoeft dus niet automatisch mbo Elektrotechniek te hebben gedaan om richting dit werk te groeien. De mbo-4-opleiding Technicus elektrotechniek en instrumentatie is één passende route, geen standaarddiploma voor alle marine-automationfuncties. Kijk bij een functie vooral welke kennis je al meebrengt en waar je nog praktijkervaring in nodig hebt.
Hoe lang duurt een passende opleiding en wat zijn de toelatingseisen?
Dat hangt af van de opleiding. De STC-opleiding Technicus elektrotechniek en instrumentatie beschrijft vier studiejaren: in de eerste twee gaan studenten vijf dagen per week naar school; in het derde en vierde jaar werken ze vier dagen per week bij een leerwerkbedrijf en gaan ze één dag naar school. De opleidingspagina noemt Brielle en 30 augustus 2027; controleer de pagina als je een andere instroomdatum zoekt.
Wil je een hbo-opleiding volgen, dan geeft een havo-, vwo- of mbo-4-diploma volgens de Rijksoverheid toegang tot een hogeschool. Een opleiding kan aanvullende eisen stellen. Zonder de vereiste vooropleiding is toelating onder voorwaarden soms mogelijk via een toelatingsonderzoek; daarvoor geldt doorgaans een minimumleeftijd van 21 jaar.
Hoe doe je tijdens je opleiding praktijkervaring op?
Een stage, afstudeeropdracht of leerwerktraject laat je technische kennis toepassen buiten het leslokaal. Bij FMJ bieden we stage- en afstudeeropdrachten aan en zijn er leerwerktrajecten via de beroepsbegeleidende leerweg (BBL) en duaal onderwijs vanaf mbo-niveau 2. FMJ is een erkend leerbedrijf.
Een eerder beschreven stage bij FMJ Marine Automation laat zien dat studenten ook in deze richting praktijkervaring kunnen opdoen; die stage zegt niets over de beschikbaarheid van een plek op dit moment. Zoek bij een leerplek daarom niet alleen naar de naam van het bedrijf, maar ook naar de werkzaamheden. Een opdracht met tekeningen, besturingen of testwerk sluit directer aan op de engineerfunctie dan een opdracht zonder die taken.
Hoe kun je als starter aan het werk in scheepsautomatisering?
Vergelijk startersfuncties op hun feitelijke taken: werk je aan ontwerp, PLC-software, testen of een combinatie daarvan? Met ervaring uit een stage of leerwerktraject kun je concreet laten zien welk deel je al hebt gedaan. Voor wie minimaal een technische hbo-opleiding heeft afgerond, beschrijft FMJ ook een traineeship.
Een overstap van stage naar engineering is mogelijk, maar niet vanzelfsprekend. Zo begon een medewerker volgens een beschreven loopbaan in 2019 als stagiair Paneelbouw/Engineering bij FMJ E&I Zeeland en werd hij later engineer binnen FMJ Group. Gebruik zo’n voorbeeld niet als belofte, maar als aanleiding om bij een startersvacature bij FMJ te bekijken welke werkzaamheden je kunt leren.
Heb je voor dit werk een vaarbevoegdheid of STCW-certificaat nodig?
Ontwerpwerk vanaf de wal: voor een engineer die uitsluitend vanaf de wal scheepssystemen ontwerpt, legt STCW-regel III/6 op zichzelf geen certificaatplicht vast. Het feit dat een systeem voor een schip bestemd is, maakt de ontwerper nog geen bemanningslid met een gecertificeerde functie.
Dienst aan boord: dezelfde regel gaat over de electro-technical officer op een zeegaand schip. Bij een voortstuwingsvermogen van 750 kW of meer moet die functionaris een bekwaamheidsbewijs hebben; voor certificering gelden onder meer eisen aan opleiding, training en bekwaamheid. Controleer daarom bij een functie met werk aan boord of het gaat om inbedrijfstelling op locatie of om dienst als electro-technical officer. Dat onderscheid bepaalt of je naar deze certificeringsroute moet kijken.
Hoe FMJ helpt met vacatures
In de beschreven project-engineerfunctie bij FMJ komen elektrotechnisch ontwerp, PLC-software, testen en inbedrijfstelling bij elkaar. FMJ werkt voor uiteenlopende markten, waaronder de marine sector voor scheepsautomatisering en de offshore markt voor installaties op zee. Afhankelijk van je opleidingsfase zijn er verschillende manieren om ervaring op te bouwen:
- Stage of afstuderen: opdrachten voor studenten die naast hun opleiding praktijkervaring zoeken.
- Leren en werken: BBL en duaal onderwijs vanaf mbo-niveau 2.
- Na een technische hbo-opleiding: een traineeship voor afgestudeerden op minimaal dat niveau.
Die mogelijkheden zijn geen vaste stappen naar de project-engineerfunctie en betekenen niet dat er nu voor elke route een plek open is. Bekijk bij FMJ welke vacature of leerroute past bij je opleiding en de werkzaamheden waarin je ervaring wilt opdoen. Staat jouw ideale functie er niet tussen? Ontdek dan de mogelijkheden via een open sollicitatie bij FMJ Group, of neem gerust contact op met FMJ voor meer informatie.