Werken in besturingstechniek kan als hardware-engineer, programmeur van programmable logic controllers (PLC’s), monteur, service engineer of werkvoorbereider. Welke functie past, hangt vooral af van wat je graag doet: ontwerpen, software maken, installaties bouwen en testen, storingen oplossen of projecten voorbereiden.
Wat houdt besturingstechniek in?
Besturingstechniek draait om het aansturen en bewaken van machines en installaties. Sensoren leveren signalen aan een besturingssysteem; actuatoren voeren opdrachten uit. Op veldniveau kan een AS-interface die onderdelen verbinden, terwijl operators via een mens-machine-interface (HMI) de installatie kunnen bedienen en bewaken.
Daarom kom je in dit vak zowel schema’s en software als bekabeling, tests en onderhoud tegen. De ene functie richt zich op het ontwerp, de andere op wat er gebeurt wanneer de installatie daadwerkelijk draait. Besturingstechniek wordt ingezet in uiteenlopende sectoren, waaronder de offshore industrie en energiesector.
Welke functies zijn er in de besturingstechniek?
De functies in de besturingstechniek zijn goed te onderscheiden aan hun dagelijkse werk. Een hardware-engineer maakt elektrische schema’s, een PLC-programmeur werkt aan de besturing en een monteur bouwt bijvoorbeeld besturingspanelen. Kijk bij FMJ daarom niet alleen naar de functietitel, maar ook naar de werkzaamheden.
Na de bouw verschuift het accent. Een service engineer helpt bij inbedrijfstellingen en storingen; een monteur meet- en regeltechniek werkt onder meer aan sensoren en andere veldapparatuur. De werkvoorbereider zorgt dat begrotingen, planningen en projectdocumentatie klaarstaan en bijgehouden worden. Zo lopen de beroepen in de besturingstechniek uiteen van werk aan de installatie tot werk achter de tekentafel.
Wat doet een technische engineer in de besturingstechniek?
Een hardware-engineer werkt aan EPLAN-schema’s, leiding- en instrumentatieschema’s (P&ID’s), de keuze van componenten en instrumentatie, werktuiglijsten en technische documentatie.
Dat is meer dan tekenwerk. Collega’s gebruiken deze stukken als basis voor de verdere ontwikkeling van de software en besturing. Ligt je interesse bij het uitdenken en vastleggen van een installatie voordat anderen haar bouwen of programmeren, dan sluit deze richting daarop aan.
Wat doet een PLC-programmeur?
Een PLC-programmeur werkt aan de software die een machine of installatie bestuurt. De functie kan zowel het ontwerpen van een besturingssysteem als de oplevering bij de klant omvatten. De schema’s en documentatie van de hardware-engineer vormen daarbij een vertrekpunt: software moet passen bij de componenten en aansluitingen van de installatie.
Het verschil met hardware-engineering zit dus in het zwaartepunt van je werk. Wie liever de werking van de besturing uitwerkt dan elektrische schema’s opstelt, kan zich op PLC-programmering richten. Het UWV-overzicht noemt PLC-programmeurs en engineers industriële automatisering als afzonderlijke kansrijke beroepen.
Wat doet een monteur of inbedrijfsteller in de besturingstechniek?
Een monteur bouwt besturingspanelen, legt bekabeling aan en sluit die aan. Ook testen en in bedrijf nemen horen vaak bij het werk. Bij inbedrijfstelling controleer je de installatie voordat deze in gebruik gaat.
Diezelfde functie kan ook onderhoud en storingsdienst omvatten. Kijk daarom bij een monteursvacature in de besturingstechniek niet alleen naar het bouwen: als je vooral nieuwe installaties wilt opleveren, maakt het uit hoeveel onderhouds- en storingswerk bij de functie hoort.
Wat doet een service engineer of monteur meet- en regeltechniek?
Beide functies hebben te maken met inbedrijfstelling en storingen, maar hun aandacht ligt op een ander deel van de installatie.
- Een service engineer ondersteunt softwareteams bij inbedrijfstellingen en lost storingen op. Dat kan op kantoor, op afstand vanuit huis of bij de opdrachtgever. Dit past als je graag uitzoekt waarom een besturing niet doet wat zij moet doen.
- Een monteur meet- en regeltechniek monteert onder meer sensoren, regelaars en schakelkasten. De functie omvat ook het controleren, testen en in bedrijf stellen van meet- en regelinstallaties en het verhelpen van storingen eraan. Hier werk je direct aan de apparatuur die meet en regelt.
Instrumentatiewerk kan nog specifieker zijn. Een kalibratiespecialist controleert en kalibreert procesinstrumenten, bijvoorbeeld voor druk, temperatuur en flow; bij dat werk kunnen ook loopchecks en het instellen van regelkleppen horen. Interesse in meten, afstellen en controleren wijst dus op een andere richting dan interesse in het oplossen van softwarestoringen. Besturingstechniek wordt ook toegepast in de maritieme sector en scheepsbouw.
Wat doet een projectmanager of werkvoorbereider in de besturingstechniek?
Een werkvoorbereider bereidt de uitvoering van het project voor; een projectmanager begeleidt de voortgang en het contact met de klant. De precieze technische inhoud hangt af van de opdracht.
- Een werkvoorbereider stelt begrotingen, detailplanningen en projectdocumentatie op en bewaakt die. Bij regeltechnisch werk kunnen daar lijsten van ingangen en uitgangen (I/O) en kabellijsten bij komen. Dit werk past als je technische details graag omzet in een plan waar collega’s mee verder kunnen.
- Een projectmanager begeleidt een opdracht van begin tot eind en onderhoudt klantrelaties, bijvoorbeeld bij kalibratie- of automatiseringsprojecten. Ervaring als werkvoorbereider of technisch coördinator kan een basis voor zo’n stap zijn.
Welke opleiding past bij werken in de besturingstechniek?
De passende opleiding hangt af van de functie en de vacature. Voor een monteur meet- en regeltechniek wordt vaak een afgeronde mbo-opleiding in elektrotechniek, meet- en regeltechniek, installatietechniek of een vergelijkbare richting gevraagd. Voor een werkvoorbereider wordt vaak hbo-niveau gevraagd, bij voorkeur in elektrotechniek of industriële automatisering.
Een afgeronde opleiding is niet het enige vertrekpunt voor groei: veel werkgevers staan open voor zowel ambitieuze starters als ervaren elektromonteurs die willen doorgroeien. Wil je een opleiding kiezen, dan kun je in het Register Instellingen en Opleidingen controleren welke mbo- en hbo-opleidingen erkend zijn. Vergelijk daarna de eisen van de functie die je voor ogen hebt; één opleidingseis geldt niet voor alle rollen.
Hoe zijn de baankansen voor beroepen in de besturingstechniek?
Meerdere beroepen die aansluiten op besturingstechniek staan in het landelijke UWV-overzicht van kansrijke beroepen. Daaronder vallen hardware-engineers, PLC-programmeurs, projectleiders industriële automatisering, monteurs meet- en regeltechniek en monteurs voor installatie, service en storing aan industriële machines.
UWV kijkt voor dit overzicht vooral naar de verhouding tussen vacatures en werkzoekenden en legt beroepen ook voor aan sectordeskundigen. ‘Kansrijk’ zegt daarmee iets over een beroep, maar betekent niet dat iedere afzonderlijke vacature bij je ervaring, wensen of beschikbaarheid past.
Hoe FMJ helpt met vacatures in besturingstechniek
Als je in de besturingstechniek wilt werken, begin dan bij het werk dat je wilt doen: ontwerpen en programmeren, bouwen en testen, storingen oplossen of projecten voorbereiden. Bij een vacature kun je concreet nagaan:
- Welke werkzaamheden het grootste deel van de functie vormen.
- Welke opleiding wordt gevraagd en welke ervaring ook meetelt.
- Welke ruimte er is om door te groeien naar ander werk of meer verantwoordelijkheid.
Bekijk de vacatures bij FMJ en vergelijk welke functie aansluit bij je ervaring en interesses. Staat jouw ideale functie er niet tussen? Ontdek dan de mogelijkheden via een open sollicitatie bij FMJ Group. Heb je vragen over de mogelijkheden? Neem contact op met FMJ voor persoonlijk advies. Ben je ook benieuwd naar werken bij FMJ zelf, bekijk dan wat wij als werkgever te bieden hebben.