Zonder ervaring kun je beginnen met werken in elektrotechniek en instrumentatie (E&I) via een mbo-opleiding en praktijkervaring, bijvoorbeeld in een bbl-leerbaan bij een erkend leerbedrijf. Je vooropleiding bepaalt op welk niveau je kunt instromen; je voorkeur voor elektrische installaties of meet- en regeltechniek helpt je een richting te kiezen.
Wat betekent E&I en wat doet een E&I-monteur?
Een E&I-monteur werkt aan elektrische onderdelen van installaties en aan apparatuur die processen meet of regelt. De werkzaamheden hangen af van de functie: een eerste monteur service en onderhoud elektrotechniek en instrumentatie spoort bijvoorbeeld storingen op in elektrische en meet- en regeltechnische delen, naast eenvoudig afstel- en inregelwerk. Bij industriële elektrotechniek en installatietechniek kunnen ook bekabeling aanleggen en systemen testen tot het werk behoren, zoals blijkt uit een SBB-certificaatsupplement.
Lijkt het je interessant om met sensoren te werken en bijvoorbeeld druk of temperatuur te meten en te regelen? Dan is een opleiding met meet- en regeltechniek in het programma een gerichtere keuze dan een opleiding die vooral op elektrische installaties is gericht. Die onderwerpen komen onder meer terug in de opleiding van Techniek College Rotterdam.
Kun je zonder ervaring beginnen als E&I-monteur?
Ja. Een leerlingfunctie is een route naar E&I, geen functie waarin je vanaf de eerste dag alles zelfstandig doet. Een voorbeeld is een bbl-leerplek als leerling monteur E&I, gekoppeld aan een opleiding in service en onderhoud van elektrotechniek en instrumentatie. Controleer bij zo’n vermelding altijd of de plek nog beschikbaar is.
Bij een mbo-leerbaan moet het bedrijf erkend zijn. Dat betekent onder meer dat het werk bij je opleiding past, er een deskundige praktijkopleider is en de werkplek veilig is; school, student en leerbedrijf sluiten bovendien een praktijkovereenkomst. Welke handelingen je als leerling uitvoert, hangt af van wat je al kunt en van de begeleiding die je krijgt. Dat onderscheid is belangrijk: Arboportaal noemt onvoldoende opleiding, ervaring of kennis als oorzaak van ongelukken met elektrische installaties.
Welke E&I-opleiding kun je volgen met jouw vooropleiding?
Er is niet één E&I-opleiding die voor iedere beginner de juiste start is. Kijk eerst welk mbo-niveau bij je vooropleiding past en vergelijk daarna de inhoud van opleidingen in elektrotechniek en meet- en regeltechniek.
- Geen vooropleidingsdiploma vereist: een entreeopleiding kan een start zijn als je op 1 augustus minimaal 16 jaar bent. Deze duurt één jaar; na afronding kun je doorstromen naar niveau 2.
- Onder meer vmbo-basis of vmbo-kader: hiermee kun je instromen op niveau 2. Een basisberoepsopleiding duurt één tot twee jaar.
- Onder meer vmbo-kader, vmbo-theoretisch of mbo-niveau 2: dit zijn toelatingsroutes voor niveau 3. Een vakopleiding op dit niveau duurt twee tot drie jaar.
Deze toelatingsroutes en opleidingsduren staan op de website van de Rijksoverheid. Kijk vervolgens verder dan de opleidingsnaam. Bij de beschreven opleiding van Techniek College Rotterdam maken studenten in het eerste jaar kennis met werktuigbouw, elektrotechniek en meet- en regeltechniek, voordat ze een uitstroomrichting kiezen. Zo’n oriëntatie is nuttig als je nog wilt ontdekken welk deel van E&I je het liefst leert.
Wat is het verschil tussen bol en bbl als je E&I wilt leren?
Het verschil zit vooral in hoeveel tijd je op de werkplek doorbrengt. Volgens de Rijksoverheid ziet de verdeling er doorgaans zo uit:
| Leerweg | School en praktijk | Past vooral als je… |
|---|---|---|
| Bbl, beroepsbegeleidende leerweg | Drie of vier dagen per week werken bij een bedrijf; op de overige werkdagen volg je onderwijs. | Het vak grotendeels op de werkplek wilt leren. |
| Bol, beroepsopleidende leerweg | Meer tijd op school, met praktijkervaring tijdens kortere stages. | Eerst meer onderwijs op school wilt volgen. |
Voor de gewerkte dagen van een mbo-leerbaan krijg je salaris. Dat kan bbl aantrekkelijk maken als je wilt leren én werken, maar controleer de vorm van de opleiding die je op het oog hebt: niet elke school biedt iedere opleiding zowel als bol als bbl aan.
Waar vind je een leerbaan om te beginnen met werken in E&I?
Voor een bbl-leerbaan kun je zoeken op Leerbanenmarkt.nl; voor een bol-stage verwijst de Rijksoverheid naar Stagemarkt.nl. Zoek niet alleen op E&I, maar ook op de naam van de opleiding of op leerlingfuncties in elektrotechniek en instrumentatie. Controleer bij een passende plek of het leerbedrijf erkend is voor jouw opleiding en wie je praktijkopleider wordt.
Voor een leerbaan solliciteer je meestal zelf bij het erkende leerbedrijf. Een uitzendbureau of brancheorganisatie kan ook een ingang zijn. Bekijk ook actuele vacatures in techniek en installatie als aanknopingspunt, maar of de functie bij je opleiding past en of de plek daadwerkelijk beschikbaar is, bepaalt of je er kunt beginnen.
Wat moet je leren om veilig aan elektrische installaties te werken?
Je moet de risico’s van elektriciteit leren herkennen en weten welke voorzorgsmaatregelen bij het werk horen. Arboportaal adviseert in het algemeen om bij werkzaamheden aan installaties de spanning uit te schakelen. Dat maakt veilig werken meer dan een kwestie van technisch kunnen: je moet ook weten welk werk je onder begeleiding mag uitvoeren.
NEN 3140 gaat over de bedrijfsvoering van elektrische installaties en apparatuur tot 1000 volt wisselspanning en 1500 volt gelijkspanning. Komt die norm in een opleiding of vacature voor, vraag dan welke instructie en begeleiding bij de werkzaamheden horen. Een leerlingplek neemt de noodzaak van deskundigheid en veiligheidsmaatregelen niet weg.
Zonder ervaring begint E&I met opleiding en begeleide praktijk
Elektrotechnisch werk leer je daarbij met passende begeleiding en veiligheidsmaatregelen, niet door het zonder kennis zelfstandig te proberen. Wil je aan de slag in de elektrotechniek, maar staat jouw ideale functie niet tussen de actuele vacatures? Ontdek dan de mogelijkheden via een open sollicitatie bij FMJ Group. Wil je eerst weten of begeleiding of een leerbaan mogelijk is en welke functies bij je vooropleiding passen, neem dan contact op via ons contactformulier voor technische functies.