Voor een baan in maritieme elektrotechniek heb je niet altijd al ervaring op een schip nodig: via een opleiding en een leerbedrijf kun je praktijkervaring opdoen. Voor zelfstandig servicewerk kan een werkgever wel twee tot vijf jaar vergelijkbare ervaring vragen. Werk je als zeevarend bemanningslid, dan gelden daarnaast eisen voor je vaarbevoegdheid.
Wat doe je als maritiem elektrotechnicus?
Het werk hangt af van de functie en het project. Een maritiem servicemonteur onderhoudt, test en repareert elektro- en instrumentatietechnische installaties, stelt ze in bedrijf en verhelpt storingen. Ook overleg met opdrachtgevers, inspecties en een storingsdienst in het weekend kunnen bij zo’n servicefunctie horen. Dat vraagt iets anders van je dan de installatietaken die een BBL-leerling onder begeleiding op schepen uitvoert.
Maritieme elektrotechniek omvat meer dan service alleen. Ook ontwerp, panelenbouw en installatie horen erbij. Zulke werkzaamheden laten zien waarom je bij een vacature eerst naar de dagelijkse taken moet kijken: dezelfde sector biedt werk voor monteurs én voor mensen die liever werk voorbereiden of ontwerpen, ook binnen de maritieme en marine industrie.
Welke opleiding heb je nodig om in de maritieme elektrotechniek te werken?
Voor installatiewerk sluit een elektrotechnische opleiding in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) aan. Het regionaal opleidingscentrum (ROC) Da Vinci College noemt scheepsinstallaties als mogelijk werkterrein bij de opleiding Eerste monteur. Voor een zelfstandige servicefunctie kan een werkgever een specifiek niveau vragen, bijvoorbeeld een afgeronde elektrotechnische opleiding en vakdiscipline op mbo-niveau 3 of een opleiding aan een middelbare technische school (mts). Dat is een eis die per vacature verschilt, niet voor iedere baan in de sector.
De mbo-opleiding Engineer maritieme techniek van STC heeft een ander zwaartepunt. Je krijgt er onder meer les in scheepsbouw, elektrotechniek en het lezen van tekeningen; de beschreven functies zijn bijvoorbeeld te vinden in de werkvoorbereiding, het tekenen en de kwaliteitscontrole op een werf. Wie vooral wil monteren, heeft dus meer aan een vergelijking van de werkzaamheden dan aan het woord ‘maritiem’ in de opleidingsnaam.
Kun je tijdens een opleiding ervaring met scheepsinstallaties opdoen?
Ja, als je op je praktijkplek ook aan scheepsinstallaties werkt. Bij de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) van ROC Da Vinci College oefen je vaardigheden bij een leerbedrijf. De opleiding duurt drie jaar; je werkt vier dagen per week en gaat één dag of twee dagdelen naar school. Omdat scheepsinstallaties een mogelijk werkterrein zijn, is de keuze van je leerbedrijf bepalend voor de ervaring die je ermee opdoet.
De opleiding van STC duurt vier jaar en bevat twee stages van elk een halfjaar: een op de werkvloer van een nieuwbouw- of reparatiewerf en een op kantoor, bijvoorbeeld op een engineeringafdeling. Dat geeft je zicht op zowel uitvoering als voorbereiding. Vraag bij een leerplek concreet aan welke installaties je werkt en welke taken je zelf uitvoert; ‘elektrotechnische praktijkervaring’ betekent niet vanzelf werk aan scheepsinstallaties.
Welke elektrotechnische vaardigheden kun je meenemen naar maritiem werk?
Ervaring met bekabeling, schema’s en schakel- en verdeelinrichtingen vormt een bruikbare basis. Ook aandrijftechniek, besturingstechniek en meet- en regeltechniek staan op het vakkenoverzicht van ROC Da Vinci College. Heb je daarmee gewerkt in de industrie of installatietechniek, maak dan in een sollicitatie duidelijk met welke installaties je ervaring hebt opgedaan en wat je zelfstandig kunt.
Aan boord komen specifieke onderwerpen bij die basis. De STC-cursus Elektrotechniek aan Boord behandelt onder meer generatoren, elektriciteitsopwekking en éénfase- en driefasensystemen. Ook veilig werken krijgt aandacht, waaronder de risico’s van lichtbogen en elektrocutie en het spanningsloos maken van installaties. Vergelijk daarom niet alleen de technische termen in een vacature met je ervaring, maar ook de omgeving waarin je die techniek moet toepassen, zoals bij offshore projecten en installaties.
Hoeveel werkervaring vragen werkgevers voor een baan in maritieme elektrotechniek?
Voor zelfstandig servicewerk vragen werkgevers vaak twee tot vijf jaar ervaring in een vergelijkbare functie. De monteur moet bovendien zelfstandig kunnen werken. Dat is begrijpelijk bij een functie waarin je storingen verhelpt en met opdrachtgevers overlegt, maar het maakt zo’n vacature geen maatstaf voor een leerplek of iedere monteursfunctie.
Lees bij een vacature dus wat ‘vergelijkbare ervaring’ in de praktijk inhoudt. Gaat het om bekabelen onder begeleiding, of om zelfstandig testen, storingen oplossen en installaties in bedrijf stellen? Dat onderscheid zegt meer over je kansen dan alleen het aantal jaren dat je in de elektrotechniek werkt.
Wanneer heb je voor elektrotechnisch werk op een zeeschip een vaarbevoegdheidsbewijs nodig?
Als je als zeevarend bemanningslid op een zeeschip werkt, heb je een geldig vaarbevoegdheidsbewijs nodig; volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport kan in een uitzonderlijke situatie bij Kiwa Register persoonsdispensatie worden aangevraagd als een zeevarende tijdelijk een functie moet vervullen zonder geldig vaarbevoegdheidsbewijs. Voor de afgifte tellen volgens de Rijksoverheid onder meer opleiding en training, ervaring en lichamelijke geschiktheid mee. De werkervaring van zeevarenden wordt vastgelegd in een monsterboekje.
Een elektrotechnische klus op een schip is niet automatisch een functie als zeevarend bemanningslid. Een beroepsmatig ingezet zeeschip moet volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport een bemanningsplan en bemanningscertificaat aan boord hebben en volgens dat certificaat bemand zijn. Controleer daarom bij werk aan boord welke functie je krijgt: van die functie hangt af welke bevoegdheidseisen voor jou gelden.
De functie bepaalt welke ervaring telt
Voor maritiem installatiewerk kun je praktijkervaring opbouwen tijdens je opleiding, terwijl zelfstandig servicewerk om jaren vergelijkbare ervaring kan vragen. Voor een functie als zeevarend bemanningslid komen daar afzonderlijke bevoegdheidseisen bij. Leg je eigen werkervaring naast de taken en mate van zelfstandigheid in een concrete vacature in jouw vakgebied; kijk ook bij FMJ welke vacatures daarbij passen en welke functie-eisen ervoor gelden. Staat jouw ideale functie er niet tussen? Ontdek dan de mogelijkheden via een open sollicitatie bij FMJ Group. Ben je geïnteresseerd in werken bij FMJ als specialist, neem dan contact op met ons team.
Bronnen
- https://www.davinci.nl/opleidingen/mbo-opleidingen/opleidingen/eerste-monteur-elektrotechnische-industriele-installaties-en-systemen-bbl/?pdf=true
- https://stc.nl/mbo/nieuwe-studenten/opleidingen/engineer-maritieme-techniek-niveau-4-bol
- https://stc.nl/next/cursussen/maritieme-elektrotechniek-basis
- https://www.rijksoverheid.nl/themas/verkeer-en-vervoer/scheepvaart-en-havens/veilig-werken-in-de-zeevaart
- https://www.ilent.nl/onderwerpen/scheepvaart-algemeen/bemanning-zeeschepen