Een goede monteur in elektrotechniek en instrumentatie (E&I) leest technische tekeningen, legt installaties aan, begrijpt meetinstrumenten en onderzoekt storingen zonder veilig werken uit het oog te verliezen. Nauwkeurig overleggen met collega’s hoort daar net zo goed bij. Welke opleiding en ervaring je nodig hebt, hangt af van de functie waarop je solliciteert.
Welke vaardigheden maken je een goede E&I-monteur?
Je moet een tekening kunnen vertalen naar werk aan een installatie en vervolgens controleren of dat werk klopt. In de vacature in Barendrecht gaat het bij FMJ bijvoorbeeld om zelfstandig bedrijfsinstallaties vanaf tekening aanleggen en afmonteren, motoren bedraden, kabels trekken en aansluiten, junction boxen bedraden en aarding aanleggen. Dat vraagt niet alleen handigheid bij de montage, maar ook inzicht in wat je aansluit.
Controleren hoort eveneens bij het praktische werk. De E&I-vacature in Amsterdam noemt onder meer meggeren en cold wire checks. De precieze mix verschilt per functie: een instrumentatietechnicus in Zeeland kan ook montage en onderhoud uitvoeren bij uitbreidingen of na brand- en waterschade.
Wat moet een E&I-monteur kunnen lezen en begrijpen op technische tekeningen?
Een tekening is pas bruikbaar als je de informatie kunt koppelen aan de installatie voor je. Het kwalificatiedossier van SBB noemt onder meer meet- en regeltechnische schema’s, loop sheets en piping and instrumentation diagrams (P&ID’s). Je moet daarin kunnen terugvinden wat bij elkaar hoort en vakjargon in tekeningen, instructies en handleidingen correct interpreteren.
Ook instrumentgegevens uit documentatie halen is een vaardigheid, niet alleen een zoekklus. Volgens hetzelfde dossier moet je bovendien relevante Engelstalige instructies kunnen lezen en toepassen. Voor werk vanaf tekening betekent dat: niet gokken wat een symbool of specificatie bedoelt, maar de bijbehorende informatie gebruiken voordat je aansluit of controleert.
Welke vaardigheden heb je nodig als instrumentatiemonteur?
Bij instrumentatie moet je sensoren en transmitters herkennen, hun eigenschappen kunnen opzoeken en elektrische waarden kunnen koppelen aan fysische grootheden. Die vaardigheden instrumentatiemonteur staan ook in het SBB-dossier. Ze helpen je te begrijpen wat een meetinstrument aangeeft en of de gekozen instelling past bij wat de installatie moet meten.
Welke metingen je uitvoert, hangt van de installatie af. Bij FMJ gaat instrumentatiewerk bijvoorbeeld over druk, temperatuur, niveau en flow; we stellen meetinstrumenten in en verzorgen kalibratie en onderhoud. Daarmee reikt het werk verder dan een instrument monteren: ook de meting zelf moet gecontroleerd kunnen worden.
Hoe spoor je storingen in elektrische en meet- en regeltechnische installaties op?
Storingsonderzoek begint met voorbereiden, gevolgd door het lokaliseren en analyseren van de afwijking. Het SBB-beroepsprofiel voor de eerste monteur service en onderhoud elektrotechniek en instrumentatie beschrijft die stappen voor enkelvoudige storingen in zowel het elektrische als het meet- en regeltechnische deel. Kijk dus verder dan het onderdeel waar de storing zichtbaar wordt: de oorzaak kan elders in de installatie liggen.
Een twijfelachtige waarneming is een reden om die met een ervaren collega te bespreken en uit te leggen waar de twijfel zit, zoals het kwalificatiedossier aangeeft. Na herstel volgen controle en test voordat je het werk oplevert. Bij de instrumentatiefunctie in Zeeland horen storingen oplossen en installaties in bedrijf stellen tot de voornaamste werkzaamheden.
Hoe werk je veilig aan elektrische installaties en in een explosiegevaarlijke omgeving?
Neem voorzorgsmaatregelen voordat je aan inspectie of storingswerk begint; NEN vermeldt dat NEN 3140 van toepassing is op de bedrijfsvoering van elektrische installaties en apparatuur tot 1000 volt wisselspanning en 1500 volt gelijkspanning. Arboportaal adviseert om bij werk aan elektrische installaties en elektrotechniek in het algemeen de spanning eraf te halen. Het noemt ook goede isolatie, het direct vervangen van defecte isolatie en dubbel geïsoleerd gereedschap. NEN 3140 bevat eisen voor de bedrijfsvoering van laagspanningsinstallaties en elektrische apparatuur.
In een explosiegevaarlijke omgeving moet je daarnaast weten welk gevaar ter plaatse speelt. Arboportaal onderscheidt gas-, nevel- en stofexplosiegevaar. Dat onderscheid bepaalt welke voorzorgsmaatregelen je voor de betreffende werkplek moet nagaan; algemene elektrische veiligheid alleen is dan niet genoeg. FMJ voert ook explosieveiligheidsinspecties (ATEX) en elektrotechnische veiligheidsinspecties uit.
Welke persoonlijke kwaliteiten en samenwerkingsvaardigheden zijn belangrijk?
Zelfstandig werken betekent niet dat je alles alleen oplost. Voor de E&I-functie in Barendrecht vraagt FMJ dat je zelfstandig én in teamverband werkt en klantgericht en flexibel bent. Bij de instrumentatiefunctie in Zeeland komen daar communicatieve vaardigheden, nauwkeurigheid en stressbestendigheid bij. Vooral bij metingen en storingen moet je helder kunnen zeggen wat je hebt vastgesteld en waarover je nog twijfelt.
Met ervaring kan ook het begeleiden van anderen bij je werk gaan horen. Het SBB-dossier beschrijft hoe een eerste monteur werkzaamheden uitlegt en feedback geeft aan minder ervaren collega’s. In de voormansfunctie bij FMJ gaat montagewerk samen met het begeleiden van collega’s en onderaannemers op locatie.
Welke opleiding en praktijkervaring helpen je om E&I-monteur te worden?
Een elektrotechnische mbo-opleiding en praktijkervaring geven je een basis, maar de instapeis is niet voor iedere functie gelijk. Het SBB-profiel voor eerste monteurs heeft mbo-niveau 3. Voor de E&I-vacature in Barendrecht vraagt FMJ minimaal een afgeronde mbo-opleiding elektrotechniek op niveau 2 en bereidheid om door te groeien naar niveau 3 en 4. De leerlingfunctie vraagt minimaal niveau 2 elektrotechniek of gelijkwaardig en bereidheid om in deeltijd door te leren voor niveau 3 en 4.
De opleidings- en ervaringseisen verschillen dus per vacature bij FMJ; interesse in het vak is een vertrekpunt, maar per vacature tellen de genoemde voorwaarden. Voor de instrumentatiefunctie in Zeeland zijn dat onder meer twee jaar ervaring als technicus in Marine & Offshore en een VCA-VOL-certificaat. Bij de functie in Amsterdam mag je de gevraagde VCA en NEN 3140 ook nog behalen. We leiden medewerkers op instrumentatiegebied daarnaast onder meer op via PIT-cursussen.
E&I-vakmanschap blijkt uit het werk én de functie-eisen
Goed E&I-werk brengt technisch lezen, zorgvuldig monteren, instrumentatie begrijpen, storingen onderzoeken en veilig samenwerken bij elkaar. Welke daarvan je al moet beheersen en waar je nog in kunt groeien, verschilt per functie. Leg daarom de taken en instapeisen van een actuele vacature bij FMJ naast je eigen ervaring. Staat jouw ideale functie er niet tussen, ontdek dan de mogelijkheden via een open sollicitatie bij FMJ Group, of neem contact op als je eerst vragen hebt.
Bronnen
- https://fmj.nl/vacature/elektromonteur-e-i-fmj-elektro-bv-barendrecht/
- https://fmj.nl/vacature/elektromonteur-ei-amsterdam/
- https://fmj.nl/vacature/instrumentatie-technicus-fmj-ei-zeeland-b-v/
- https://kwalificatie-mijn.s-bb.nl/Details/DownloadDocument/1760660
- https://fmj.nl/discipline/instrumentatie/
- https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/inrichting-werkvloer/elektriciteit
- https://www.nen.nl/elektrotechniek/werkvoorschriften/laagspanninginstallaties
- https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/werken-met-gevaarlijke-stoffen/explosieveiligheid-atex
- https://fmj.nl/discipline/inspectie-en-kalibratie/
- https://fmj.nl/vacature/meewerkend-voorman-ei-marine-automation-papendrecht/
- https://fmj.nl/vacature/leerling-elektromonteur-barendrecht-fmj/
- https://fmj.nl/over-fmj/werken-bij-fmj/
- https://fmj.nl/market/offshore/